Arabuluculuk Nedir?
Arabuluculuk, taraflar arasındaki bir uyuşmazlığın, tarafsız ve uzman bir üçüncü kişinin (arabulucunun) katılımıyla, mahkemeye gitmeden çözüme kavuşturulduğu sistematik bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Ankara’da arabuluculuk hizmeti veren bir merkez olarak, bu sayfada arabuluculuğun ne olduğunu, yasal dayanağını ve sürecin nasıl işlediğini anlatıyoruz.
Arabuluculuğun Tanımı ve Yasal Dayanağı
Arabuluculuk, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile Türk hukuk sistemine kazandırılmış, sistematik teknikler uygulayarak görüşmek ve müzakerelerde bulunmak amacıyla tarafları bir araya getiren, aralarında iletişim sürecinin kurulmasını sağlayan, tarafların çözüm üretmek için karşılıklı anlayış ve iletişim sürecini geliştirmelerine yardımcı olan, tarafsız bir üçüncü kişinin (arabulucunun) katılımıyla ve ihtiyari olarak yürütülen uyuşmazlık çözüm yöntemidir.
Arabulucu, uyuşmazlığın taraflarına çözüm önermez; sürecin sistematik biçimde yönetilmesini sağlayarak tarafların kendi çözümlerini üretmelerine olanak tanır.
Arabuluculuk Türleri
Dava Şartı Arabuluculuk
Kanunen dava açılmadan önce başvurulması zorunlu olan arabuluculuk türüdür. İş hukuku ve ticari uyuşmazlıkların önemli bir kısmında, dava açılabilmesi için önce arabuluculuğa başvurulmuş olması gerekir.
İhtiyari Arabuluculuk
Tarafların kendi istekleriyle, herhangi bir yasal zorunluluk olmadan başvurduğu arabuluculuk türüdür. Üzerinde serbestçe tasarruf edilebilen her türlü özel hukuk uyuşmazlığında uygulanabilir.
Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?
Başvuru
Taraflardan biri veya her ikisi, uyuşmazlığı arabulucuya iletir
İlk Toplantı
Süreç, ilkeler ve gizlilik kuralları hakkında taraflar bilgilendirilir
Görüşmeler
Ortak veya ayrı oturumlarla uyuşmazlığın kaynağı netleştirilir
Anlaşma Belgesi
Çözüme ulaşılması halinde icra edilebilir bir belge düzenlenir
Arabuluculuğun Avantajları
- Mahkeme sürecine kıyasla çok daha kısa sürede sonuçlanır
- Görüşmeler gizli yürütülür, paylaşılan bilgiler korunur
- Taraflar çözüme birlikte karar verir, süreç üzerinde söz sahibi olur
- Mahkeme masraflarına kıyasla daha düşük maliyetlidir
- İş ve ticari ilişkilerin devamlılığı korunarak uyuşmazlık giderilir
- Anlaşma belgesi icra edilebilir nitelikte güçlü bir hukuki dayanaktır
Hangi Uyuşmazlıklarda Başvurulabilir?
Üzerinde serbestçe tasarruf edilebilen, yani tarafların kendi iradeleriyle sonlandırabileceği her türlü özel hukuk uyuşmazlığında arabuluculuğa başvurulabilir. Ticari uyuşmazlıklar, iş hukuku uyuşmazlıkları, kira ve ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıkları, tüketici uyuşmazlıkları bunların başlıcalarıdır. Ceza hukuku, aile hukukunun bazı alanları ve kamu düzenine ilişkin konular arabuluculuğa elverişli değildir.