Kurumsal Tahkim
Kurumsal tahkim, tarafların uyuşmazlıklarını, önceden belirlenmiş kuralları ve idari altyapısı olan bir tahkim kurumunun yönetiminde çözdüğü tahkim türüdür. Taraflar, hakem atamasından süreç takibine kadar birçok aşamada kurumun sunduğu düzenli çerçeveden yararlanır; bu da özellikle karmaşık veya yüksek meblağlı uyuşmazlıklarda tercih edilen bir yapı sunar.
Kurumsal Tahkim Nedir?
Kurumsal tahkimde taraflar, uyuşmazlıklarını belirli bir tahkim kurumunun (örneğin İstanbul Tahkim Merkezi, Uluslararası Ticaret Odası Tahkim Divanı gibi) kendi tahkim kurallarına tabi olarak çözmeyi kabul eder. Bu tercih, genellikle sözleşmeye eklenen tahkim şartında ilgili kurumun adı ve kurallarına açıkça atıf yapılarak belirlenir. Kurum, hakem heyetinin oluşturulması, sürecin zaman çizelgesinin takibi, ücretlerin belirlenmesi ve idari yazışmaların yürütülmesi gibi birçok konuda tarafların yükünü hafifletir.
Kurumsal tahkimin en önemli özelliklerinden biri, sürecin önceden test edilmiş ve olgunlaşmış kurallara tabi olmasıdır. Bu kurallar, hakem atamasında anlaşmazlık çıkması, taraflardan birinin sürece katılmaması gibi olası aksaklıklara karşı önceden belirlenmiş çözümler içerir; bu da sürecin tıkanma riskini önemli ölçüde azaltır.
Kurumsal Tahkim ile Ad Hoc Tahkim Arasındaki Fark
Kurumsal Tahkim
Bir tahkim kurumunun kendi kurallarına ve idari desteğine tabi olarak yürütülür. Kurum, hakem atamasını, süreç takibini ve ücret yönetimini üstlenir; bu da tarafların idari yükünü azaltır.
Ad Hoc Tahkim
Herhangi bir kuruma bağlı olmadan, tarafların kendi belirlediği usul kurallarıyla yürütülür. Taraflara daha fazla esneklik sunar, ancak sürecin idari yükü tamamen taraflara ve hakemlere aittir.
Sürecin İşleyişi
Kurumsal tahkim süreci, taraflardan birinin ilgili kuruma başvurusuyla başlar. Kurum, başvuruyu inceleyerek karşı tarafa bildirir ve kurumun kurallarına göre hakem seçim süreci başlatılır. Taraflar, tek hakemli ya da üç hakemli bir heyet üzerinde anlaşabilir; anlaşamamaları halinde kurum, kendi kurallarına göre hakem ataması yapar.
Yargılama süresince kurum, sürecin zaman çizelgesine uyulmasını takip eder, tarafların ve hakemlerin iletişimini kurum sekretaryası üzerinden koordine eder. Bu yapı, özellikle uluslararası taraflar arasındaki uyuşmazlıklarda, sürecin tarafsız ve düzenli bir çerçevede ilerlemesini sağlar.
Kurumsal tahkimde uygulanacak ücret tarifeleri genellikle kurum tarafından önceden ilan edilir; bu da tarafların süreç maliyetini baştan öngörebilmesini sağlar.
Neden Kurumsal Tahkim Tercih Edilmeli?
- Hakem ataması ve süreç yönetimi kurumun deneyimli sekretaryası tarafından desteklenir
- Olası prosedürel anlaşmazlıklarda önceden belirlenmiş kurallar uygulanır
- Süreç maliyeti, kurumun ilan ettiği ücret tarifesiyle önceden öngörülebilir
- Kurumun tanınırlığı, verilen kararın uluslararası güvenilirliğini artırabilir
- Taraflardan birinin sürece katılmaması durumunda dahi süreç kurum desteğiyle ilerleyebilir