Ortaklığın Giderilmesinde Arabuluculuk
Miras yoluyla ya da başka bir hukuki sebeple birden fazla kişinin ortak mülkiyetinde bulunan taşınmaz veya taşınırlarda, ortaklar arasında mülkün kullanımı, satışı ya da paylaşımı konusunda anlaşmazlık çıkması sık karşılaşılan bir durumdur. Ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davası açmadan önce, taraflar arabuluculuk yoluyla da bu uyuşmazlığı çözüme kavuşturabilir.
Ortaklığın Giderilmesi Nedir?
Ortaklığın giderilmesi, birden fazla kişinin paylı veya elbirliği mülkiyetinde bulunan bir malın, ortaklar arasında anlaşma sağlanamaması halinde satılarak bedelinin paylaştırılması ya da mümkünse aynen bölüştürülmesi sürecidir. Bu tür uyuşmazlıklar genellikle miras yoluyla intikal eden taşınmazlarda, ortak satın alınan mallarda veya boşanma sonrası mal paylaşımında ortaya çıkar.
Ortaklığın giderilmesine ilişkin bazı uyuşmazlıklar, dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmasını zorunlu kılan dava şartı arabuluculuk kapsamına girer. Bu durumda taraflardan biri doğrudan dava açamaz; önce arabuluculuk sürecinin tüketilmiş olması gerekir.
Sık Görülen Uyuşmazlık Konuları
Miras Yoluyla Ortak Mülkiyet
Mirasçılar arasındaki taşınmaz paylaşım uyuşmazlıkları
Ortak Satın Alınan Taşınmazlar
Birlikte edinilen mal varlığının paylaşımına ilişkin anlaşmazlıklar
Kullanım ve Yönetim Uyuşmazlıkları
Ortak malın kullanımı ve gelir paylaşımına ilişkin anlaşmazlıklar
Satış ve Bedel Paylaşımı
Ortak malın satışı ve elde edilen bedelin paylaştırılması
Sürecin İşleyişi
Ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarında arabuluculuk süreci, ortaklardan birinin veya birkaçının başvurusuyla başlar. Arabulucu, tüm ortakların sürece dahil edilmesini sağlayarak, malın aynen bölüştürülmesi mi yoksa satılarak bedelinin paylaştırılması mı yönünde bir çözüm istendiğini netleştirir. Süreç boyunca tapu kayıtları, veraset ilamı gibi belgeler görüşmelere temel oluşturabilir.
Anlaşma sağlanması halinde düzenlenen tutanak, resmi işlemlerin (tapuda pay devri, satış vb.) yapılabilmesi için taraflara güçlü bir hukuki dayanak sunar. Anlaşma sağlanamazsa, taraflar dava açma haklarını koruyarak ortaklığın giderilmesi davasına başvurabilir.
Ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarında tüm ortakların sürece davet edilmesi gerekir; bir ortağın sürece katılmaması, arabuluculuğun anlaşmayla sonuçlanma ihtimalini zorlaştırabilir.
Neden Arabuluculuk Tercih Edilmeli?
- Mahkeme sürecine kıyasla çok daha kısa sürede sonuçlanır
- Ortaklar arasındaki aile veya ticari ilişki daha az zarar görür
- Taraflar, malın aynen bölüştürülmesi gibi esnek çözümler üzerinde birlikte karar verebilir
- Mahkeme masraflarına kıyasla önemli ölçüde daha düşük maliyetlidir
- Varılan anlaşma, resmi işlemler için güçlü bir hukuki dayanak sağlar